„Życie na miarę. Odzieżowe niewolnictwo” – Marek Rabij

21 września 2016

zycie-na-miare-odziezowe-niewolnictwo-b-iext43464682BASIA:

Mocno poruszająca książka na ciągle zamiatany pod dywan temat wykorzystywania ludzi. Zamiatany, choć stale spod niego wychodzący, widoczny jednak tylko co jakiś czas, kiedy brudu zbierze się już naprawdę bardzo dużo i trzeba posprzątać dookoła. Uważam, że teoretycznie zniesione niewolnictwo dalej istnieje, zarówno w dalekich krajach, ukrytych przed oczami Europejczyków, jak i tu – u nas, w Ojczyźnie – nie dotyczy już jednak czarnoskórych i jest skrywane pod płaszczykiem dobrowolności bądź umowy.

Dziennikarz, który podjął się napisania tej książki, nie oszczędza nikogo – nawet przedstawicieli swojego zawodu. Podjął temat dotyczący wszystkich, choć w różnym stopniu. Ale po kolei.

Książka oparta jest na faktach i jest rodzajem reportażu o sytuacji produkcji odzieży w Bangladeszu, stanowiącego wytwórnię bardzo dużej części ubrań całego świata, a w którym dzieje się bardzo, bardzo źle. Po zawaleniu się Rana Plaza (kto jeszcze o tym wydarzeniu nie słyszał, może nadrobić zaległości, czytają na przykład tutaj: KLIK!), cały świat na chwilę zamarł jak po uderzeniu dwóch samolotów w WTC. I choć trudno porównywać zaplanowany i celowy zamach terrorystyczny do nieszczęśliwego wypadku, to pokuszę się o ryzykowne stwierdzenie i podsumowanie tego zdaniem: ludzie ludziom zgotowali ten los. Dlaczego? Ponieważ do wypadku doszło przez zaniedbania, niedopatrzenia, a może nawet ignorancję bezpieczeństwa ludzi przez ludzi właśnie.

Dziennikarzowi udaje się dotrzeć do tych, którzy tam pracowali, lub ich rodzin – wszyscy oni zwiazani są z branżą wytwórczą odzieży, żyją w mieście, które ubiera połowę świata, ale sami, żeby móc nosić choć jedną rzecz z tego, co wychodzi spod ich palców, musieliby pracować przez pół roku albo i więcej. Nie da się opisać, nie da się przekazać, przez co przeszli Ci ludzie, co przechodzą wszystkie szwaczki w bangladeskich fabrykach każdego dnia. Pensja, poziom stresu, tempo pracy, traktowanie, opisane przez Marka Rabija przekraczają nie tylko normy europejskie, ale także jakiekolwiek normy godności. Koło jest zamknięte i stale, coraz szybciej kręci się w kółko. Producenci chcą mieć szybko i tanio, właściciele fabryk chcą mieć zlecenia – muszą więc nawzajem walczyć o kontrakty, często kosztem pracowników. Pracownicy chcą mieć co jeść i z czego żyć, na miejsce każdej/każdego jest mnóstwo chętnych, po kilku dniach nieobecności – bez względu na powód – zatrudniony nie ma już pracy, nie mówiąc już o tym, że nie ma czegoś takiego jak płatny urlop, czy to z powodu choroby czy z jakiegokolwiek innego. Konsument chce mieć tani produkt. Właściciel chce zarobić. Projektant chce sławy i pieniędzy. Marketingowcy wypełniają tylko wytyczne z góry, napędzający sprzedaż także chcą swoją dolę. Stowarzyszenia praw człowieka chcą spokoju sumienia, więc reagują robiąc wiele szumu, starając się bez zbadania rynku narzucić normy i tak ignorowane przez pracodawców w Bangladeszu. Elementy tego łańcucha można by mnożyć bez końca, ale zasada jest prosta: każdy chce pieniędzy bez odpowiedzialności.

Kogo obciążyć? Gdzie szukać winnych? Kto jest ofiarą, a kto oprawcą?

Kogo najbardziej żal? Grubych ryb, które kupują szacunek, mających to wszystko, co chciałaby mieć większość ludzi, oprócz tej pustki w sercu? Pracowników, pokornie wypełniających swoje nie do uniesienia obowiązki, jakie nakładają na nich inni, robiąc to kosztem zdrowia? A może konsumentów, mających potrzebę kupowania stale nowych ubrań, mimo że stare nie są wcale zniszczone, ale są niemodne lub – o zgrozo – znudziły nam się i nie pasują do systematycznie wymienianej kolekcji?

Co zrobić żeby to zmienić? Nie nie, nie podam Ci rozwiązania – to byłoby zbyt proste. Sięgnij po prostu po tę książkę – zmienia ona myślenie, zmusza do refleksji i zmiany. Jeśli jednak jesteś zbyt „wrażliwym” człowiekiem, odpuść sobie. Na książkę trafiłam w formie audiobooka w serwisie Storytel – oby więcej takich pozycji!

Za udostępnienie egzemplarza recenzenckiego
gorąco dziękujemy Storytel.pl.

Autor książki: Marek Rabij
Tytuł książki: Życie na miarę. Odzieżowe niewolnictwo
Język oryginalny: polski
Liczba stron: 224
Kategoria: Literatura piękna
Gatunek: Literatura faktu
Forma: Reportaż
Rok pierwszego wydania: 2016

Related posts:

"W Dolinie Muminków" - Tove Jansson
"Kajko i Kokosz. Szkoła latania" - Janusz Christa
"Luz. I tak nie będę idealna" - Tatiana Mindewicz-Puacz

No Comments

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>